You are here:

School Screening

Προληπτική εξέταση Μαθητών για Σκολίωση

(Μαζικός Μαθητικός Προληπτικός Έλεγχος – ΜΜΠΕ)

School Scoliosis screening

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
Δρ. Θεόδωρος Β. ΓΡΙΒΑΣ, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Συντονιστής Διευθυντής Τμήματος Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας,
ΓΝΠ «Τζάνειο», Πειραιάς
1996 – 2018

Πρόγραμμα Προληπτικής εξέτασης Μαθητών για Σκολίωση
(Μαζικός Μαθητικός Προληπτικός Έλεγχος – ΜΜΠΕ)
School Scoliosis Screening

Η ιδιοπαθής σκολίωση (ΙΣ) είναι ένας ιατρικός όρος που περιγράφει μια τρισδιάστατη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Στην ηλικία της έντονης εφηβικής ανάπτυξης ένα ποσοστό 2-5% των παιδιών και ιδίως κοριτσιών, εμφανίζει ΙΣ.

Η συχνότητα της ήπιας ΙΣ είναι σχεδόν ίδια στα αγόρια και τα κορίτσια. Η ΙΣ που επιδεινώνεται είναι πιο συχνή στα κορίτσια. Το 80% των περιπτώσεων σκολίωσης είναι άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθής). Σημεία που την αποκαλύπτουν είναι: η μία ωμοπλάτη που προεξέχει, το ισχίο και οι ώμοι που δεν είναι στο ίδιο ύψος και η άνιση απόσταση μεταξύ των άνω άκρων και του κορμού.

Παρά το ότι οι περισσότερες καμπύλες παραμόρφωσης στην ΙΣ είναι μικρές, η σκολίωση που χειροτερεύει μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες παραμορφώσεις οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν αναπηρία. Για να προληφθεί αυτή η επιδείνωση, η σκολίωση πρέπει να ανιχνευθεί νωρίς. Η θεραπεία τότε συμπεριλαμβάνει παρακολούθηση για τις ήπιες καμπύλες ή εφαρμογή ειδικού κηδεμόνα για τις μεγαλύτερες. Η εφαρμογή του κηδεμόνα μπορεί να αναστείλει τη επιδείνωση των καμπυλών και να περιορίσει την ανάγκη για χειρουργική θεραπεία.

Οι γονείς δεν μπορούν να διαγνώσουν την ΙΣ στα αρχικά στάδια. Επίσης πολλά παιδιά της σχολικής ηλικίας δεν εξετάζονται τακτικά από ειδικό ιατρό. Για τους λόγους αυτούς έχει εφαρμοστεί παγκόσμια, αλλά και στην Ελλάδα, το πρόγραμμα προληπτικής εξέτασης μαθητών για σκολίωση – (μαζικός μαθητικός προληπτικός έλεγχος – ΜΜΠΕ) – στα σχολεία, ή όπως ονομάζεται διεθνώς στα αγγλικά “School scoliosis screening”, (SSS).
Παρόμοιος έλεγχος διενεργείται και από το Τμήμα Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας του Τζάνειου Νοσοκομείου μετά από λήψη σχετικής άδειας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Στην Ευρώπη ο έλεγχος για ΙΣ άρχισε να πραγματοποιείται τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Περί το 1960 ξεκίνησαν παρόμοια προγράμματα στις ΗΠΑ και σήμερα πραγματοποιούνται σε αρκετά κράτη είτε ως υγειονομικοί θεσμοί είτε ως εθελοντική προσφορά Ορθοπαιδικών.

Με τα προγράμματα προληπτικής εξέτασης μαθητών για σκολίωση δίδεται μια ευκαιρία στα παιδιά σχολικής ηλικίας να ανακαλυφθούν εκείνα που έχουν κορμική ασυμμετρία και έχουν κίνδυνο να αναπτύξουν ΙΣ και όχι μόνο αυτά που έχουν σίγουρα ΙΣ. Χωρίς τα προγράμματα αυτά όλα τα ασύμμετρα στον κορμό παιδιά, τα οποία έχουν πιθανότητα να αναπτύξουν ΙΣ, θα χάσουν την ευκαιρία να ανακαλυφθούν και να παραπεμφθούν στα ειδικά εξωτερικά ιατρεία σκολίωσης, για να αρχίσουν έγκαιρα συντηρητική θεραπεία!

Η υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων είναι λοιπόν άρρηκτα συνδεδεμένη με την συντηρητική θεραπεία της ΙΣ. Σημειώνεται ότι αποδείχθηκε από πρόσφατη πολυκεντρική μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ, ότι ο κηδεμόνας μειώνει σημαντικά την επιδείνωση των καμπύλων της ΙΣ υψηλού κινδύνου πού θα εξελίσσονταν και θα έφταναν στο κατώφλι της χειρουργικής θεραπείας.Το προγράμματα προληπτικής εξέτασης μαθητών για σκολίωση αποδεδειγμένα συντελεί λοιπόν στην ελάττωση του αριθμού των χειρουργικών επεμβάσεων σε ασθενείς με ΙΣ.

Όλες οι μεγάλες Αμερικανικές ορθοπαιδικές επιστημονικές εταιρείες, όπως η American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), το Scoliosis Research Society (SRS), η Pediatric Orthopaedic Society of North America (POSNA), η American Academy of Pediatrics (AAP), εγκρίνουν το προγράμματα προληπτικής εξέτασης μαθητών για σκολίωση.
Τα προγράμματα αυτά εκτός από την πρόληψη έχουν προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την επιδημιολογία της ΙΣ, αλλά και για την κλινική έρευνα για την αιτιολογία της, έρευνα που βασίζεται στα συλλεγόμενα ανθρώπινα στοιχεία από το πρόγραμμα.

Κλείνοντας αυτή την μικρή εισαγωγή για τα προγράμματα προληπτικής εξέτασης μαθητών για σκολίωση, τονίζεται ότι ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα συστήματα υγείας στις πολιτισμένες κοινωνίες είναι η πρόληψη των ασθενειών. Λόγω του ότι τα προγράμματα αυτά υπηρετούν το σκοπό της πρόληψης θα πρέπει πάντα να πραγματοποιούνται και να υποστηρίζονται από το κράτος, για το καλό των παιδιών της χώρας μας.

1-5-2018
Δρ. Θεόδωρος Β ΓΡΙΒΑΣ